• กองส่งเสริมการวิจัยและบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • 04-3754-416 (1756)

การพัฒนารูปแบบการใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านในการจัดการกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงจิ้งหรีดเพื่อเศรษฐกิจพึ่งตนเอง จังหวัดกาฬสินธุ์
The development of the model of using local wisdom in the management of cricket community enterprise groups for self-reliance economy Karasin Province

  • ปีงบประมาณ : 2563 | ประเภททุน : ทุนบุคลากรสายสนับสนุน
  • งบประมาณที่ขอสุทธิ : 50,000 บาท

ความสำคัญ/ ที่มา :

            แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) เป็นแผนยุทธศาสตร์ที่นำทิศทางการพัฒนาประเทศในระยะสั้นและระยะยาว โดยจัดทำอยู่บนพื้นฐานยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2560-2579) ซึ่งเป็นแผนแม่บทหลักของการพัฒนาประเทศและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งการปรับโครงสร้างประเทศไทยไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 และนำหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการพัฒนาประเทศ เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันและช่วยให้สังคมไทยสามารถยืนหยัดอยู่ได้อย่ามั่นคง ส่งผลให้การพัฒนาประเทศสู่ความสมดุลและยั่งยืน โดยมีหลักการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ลดความเหลื่อมล้ำ และขับเคลื่อนการเจริญเติบโต การเพิ่มผลิตภาพบนฐานของการใช้ภูมิปัญญาและนวัตกรรม

            การพัฒนาสังคมและประเทศชาติให้ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุขนั้น จะต้องพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมควบคู่กันไป หมายถึงการแก้ไขปัญหาความยากจนโดยการเพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย  ลดหนี้สิน ซึ่งจะสามารถเพิ่มสินทรัพย์ ส่วนการพัฒนาด้านสังคม เน้นด้านความสัมพันธ์ของคนในสังคมให้ปราศจากความขัดแย้ง มีความสามัคคี มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อกัน เหล่านี้จะส่งผลให้การเมืองการปกครองมีความมั่นคง และมีเสถียรภาพด้วยเช่นกัน ดังนั้นรัฐบาลต่าง ๆ ได้ให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาความยากจนที่เนื้อรังมายาวนาน ผ่านโครงการต่างๆ อาทิเช่น โครงการ กขคจ. กองทุนหมู่บ้าน และโครงการผลิตภัณฑ์ชุมชนและท้องถิ่น ซึ่งจัดว่าเป็นวิสาหกิจชุมชน ประเภทหนึ่ง โดยเริ่มต้นเมื่อปี พ.ศ. 2546 มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ การแก้ปัญหาความยากจน โดยมุ่งเน้นไปที่การเสริมสร้างเศรษฐกิจชุมชนอันเป็นฐานรากของประเทศ ด้วยการนำทุนชุมชนประเภทต่าง ๆ ที่มีอยู่ในท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นทุนทางวัฒนธรรม (ภูมิปัญญาท้องถิ่น) ทุนทางชีวภาพ (วัตถุดิบ) และทุนทางสังคม มาเป็นกลไกสำคัญ ในการขับเคลื่อนวิสาหกิจชุมชน แต่มีปัญหาเกี่ยวกับการนำทุนชุมชนเหล่านี้มาใช้ในการผลิตและพัฒนาผลิตภัณฑ์ ที่ไม่ได้เน้นความพอเพียงและคุณธรรมผสมผสานไปกับการเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวและชุมชน

            จากแนวคิดและนโยบายดังกล่าว ข้างต้น รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548 เจตนารมณ์เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นฐานของความพอเพียง ขณะเดียวกันเพื่อคนในชุมชนได้รับการส่งเสริมความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น การรวมกลุ่มเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นการพัฒนาความสามารถในการจัดการและสร้างรายได้ พัฒนาตามรูปแบบของวิสาหกิจชุมชน มีความเข้มแข็ง สามารถพัฒนาสู่การเป็นผู้ประกอบการของหน่วยธุรกิจที่สูงขึ้น รวมทั้งการสร้างเครือข่าย ทั้งภายในภายนอก ในลักษณะการบูรณาการ กับภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วน

            กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงจิ้งหรีด อำเภอยางตลาด จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นการรวมตัวกันของชาวบ้านในพื้นที่ เพื่อดำเนินกิจกรรม ด้านเศรษฐกิจ เป็นการสร้างอาชีพเพิ่มรายได้แก่ตนเองและครอบครัว ตามแนวทางและนโยบายที่กล่าวมาข้างต้น ปัจจุบันมีการขยายพื้นที่และสมาชิกในการผลิต ตามรูปแบบวิสาหกิจชุมชน มีการผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับเทคโนโลยีที่เหมาะสมสำหรับการจัดการการผลิต บนพื้นฐานการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อนำไปสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน สามารถพึ่งตนเองได้

วัตถุประสงค์ :

1. ศึกษาความเป็นมาของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงจิ้งหรีด จังหวัดกาฬสินธุ์

2. ศึกษาปัญหาและรูปแบบการใช้ภูมิปัญญาในการจัดการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงจิ้งหรีด เพื่อเศรษฐกิจ