• กองส่งเสริมการวิจัยและบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • 04-3754-416 (1756)

ฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสของสารสกัดผสมจากหญ้าไทรและหญ้าปราบ
α-Glucosidase Inhibitory Activities of Different Solvent extracts from Mixed Leersia hexandra and Elephantopus scaber

  • ปีงบประมาณ : 2563 | ประเภททุน : ทุน นิสิต ป.โท
  • ผู้ร่วมโครงการ : สายทอง สมบัติภูธร
  • งบประมาณที่ขอสุทธิ : 20,000 บาท

ความสำคัญ/ ที่มา :

สถานการณ์ผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวานทั่วโลกแล้ว 285 ล้านคนและได้ประมาณการณ์ว่าจะมีจำนวนผู้เป็นเบาหวานทั่วโลกเพิ่มมากกว่า 439 ล้านคน ในปีพ.ศ. 2573 หากไม่มีการดำเนินการในการป้องกันและควบคุมอย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้องค์การอนามัยโลก (WHO) ตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว เนื่องจากผู้ป่วยเบาหวานจะเพิ่มปัจจัยเสี่ยงนำไปสู่ภาวะโรคแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้น เช่น โรคหัวใจ ภาวะไตวาย และเบาหวานขึ้นจอตา ในประเทศไทยมีนโยบายให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหาโรคเบาหวาน ซึ่งกระทรวงสาธารณสุขมีแนวคิดในการที่จะนำการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกมามีส่วนร่วมในการรักษา เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการรักษา ลดการใช้ยาเกินความจำเป็น เกิดเป็นแนวทางในการเยียวยารักษาโดยใช้ยาสมุนไพรควบคู่กับการรักษาร่วมกับการแพทย์แผนปัจจุบัน โดยโรคเบาหวาน (Diabetes mellitus) เป็นภาวะที่เกิดจากความผิดปกติของการหลั่งฮอร์โมนอินซูลิน ส่งผลให้ไม่สามารถนำน้ำตาลกลูโคสเข้าสู่เซลล์ ทำให้เซลล์ไม่สามารถนำกลูโคสไปใช้เป็นแหล่งพลังงานได้ ทั้งยังมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง โดยทั่วไปแพทย์จะให้การรักษาโดยการให้รับประทานยาที่มีกลไกการออกฤทธิ์ในการลดหรือป้องกันการดูดซึมของน้ำตาลกลูโคส เช่น อะคาร์โบส ไมกลิทอล และโวกลิโบส เป็นต้น โดยจะออกฤทธิ์ในการยับยั้งกิจกรรมของเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสและแอลฟาอะไมเลส จะช่วยลดการย่อยคาร์โบไฮเดรตและลดการดูดซึมน้ำตาล ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดลดลง แต่ในการรักษาโดยใช้ยาในกลุ่มนี้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อผู้ป่วย เช่น ภาวะตับเป็นพิษ ท้องอืดท้องเฟ้อ ท้องเสียและคลื่นไส้ อีกทั้งต้องใช้ระยะเวลารักษานานและจำเป็นต้องใช้ตัวยาร่วมกันหลายชนิด นอกจากนี้โรคเบาหวานยังส่งผลทำให้เกิดอนุมูลอิสระในร่างกายมากกว่าปกติเนื่องจากภาวะเครียดทางออกซิเดชั่น (Oxidative stress) ในผู้ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง ทำให้เกิดการสะสมของ Advanced glycation end products (AGEs) ซึ่งเป็นแหล่งการเกิดอนุมูลอิสระภายในร่างกาย จึงจำเป็นต้องมีสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant) ในร่างกาย เพื่อป้องกันความเสื่อมโทรมของร่างกายและโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ การดูแลรักษาและป้องกันภาวะดังกล่าวการใช้ยาสมุนไพรเป็นทางเลือกทางหนึ่งในการรักษาโรคเบาหวาน  ดังนั้นตำรับยาสมุนไพรแก้โรคเบาหวานมีส่วนประกอบของหญ้าปราบและหญ้าไทรที่ปรากฎในคัมภีร์ยาสมุนไพรไทย "ตำรับหมอพร" และตำรายากลางบ้าน ที่ใช้กันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจ อย่างไรก็ตามยังไม่พบข้อมูลทางวิชาการมายืนยันประสิทธิภาพในการรักษาโรคเบาหวาน จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการศึกษาวิจัยการทดสอบฤทธิ์ในระดับห้องปฏิบัติการ เพื่อเป็นข้อมูลเชิงวิชาการทางการแพทย์ที่สำคัญสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน และบุคลลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข และเพื่อยืนยันประสิทธิภาพการใช้ตำรับยาสมุนไพรนี้ในการนำไปรักษาโรคเบาหวาน นอกจากนี้ยังเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการนำไปใช้ในการทดลองในระดับสัตว์ทดลองและมนุษย์ต่อไป

วัตถุประสงค์ :

1. เพื่อศึกษาปริมาณของสารสกัดที่สกัดจากสารสกัดผสมจากหญ้าไทรและหญ้าปราบในตัวทำละลายที่แตกต่างกัน

2. เพื่อศึกษาฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟากลูโคซิเดสของสารสกัดผสมจากหญ้าไทรและหญ้าปราบในตัวทำละลายที่แตกต่างกัน