โครงการงานบุญเดือนสิบเอ็ดออกพรรษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

โครงการงานบุญเดือนสิบเอ็ดออกพรรษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม


  • รหัสโครงการ : 5808012
  • ปีงบประมาณ : 2558 | ประเภททุน : โครงการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม (มุ่งเป้า)
  • หัวหน้าโครงการ : ศรีเกื้อกูล ดวงจันทร์ทิพย
  • คณะ/หน่วยงาน : กองกลาง
  • ภาควิชา/หลักสูตร : - / -
  • ช่วงเวลาดำเนินการ : 26-28 ตุลาคม 2558
  • พื้นที่ดำเนินการ : อาคารบรมราชกุมารี/บ้านท่าขอนยาง ต.ท่าขอนยาง อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม

ปัจจุบันในยุคโลกาภิวัตน์ เทคโนโลยีได้เข้ามามีบทบาทเป็นอย่างมากในการดำเนินชีวิตและการดำเนินงาน วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม ประเพณี บางอย่างได้ถูกละเลย และลดความสำคัญลง มหาวิทยาลัยเป็นสถานศึกษาที่มีหน้าที่ให้ความรู้ และบริการวิชาการแก่ชุม โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยมหาสารคามที่ตั้งอยู่ในภาคอีสาน และอยู่ศูนย์กลางชุมชน ซึ่งวัฒนธรรมของคนอีสานเป็นวัฒนธรรมที่มีความเชื่อมั่นที่สุด ดีที่สุดสำหรับภูมิภาคอีสานซึ่งเดิมในแคว้นสุวรรณภูมิล้วนมีวัฒนธรรมแต่โบราณมาวัฒนธรรมของคนอีสานสร้างคนให้เป็นคน สร้างคนให้ละจากความโลภ ความโกรธ ความหลงให้ทำคุณงามความดีเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อกัน มีฮีตมีคองอยู่ เรียกว่าฮีตสิบสองคองสิบสี่ ฮีตบ้านคองเมือง ฮีตพ่อคองพ่อ ฮีตเต่าคองเขยเลยมาสมสู่ขออยู่ อาสาเลี้ยงดูลูกตามิ่ง เป็นฮีตเป็นคองฮีตสิบสองของคนอีสานว่าไว้ตามลักษณะสิบสองเดือน แต่ละเดือนมีงานประเพณีกฎเกณฑ์ ตามกติกาสังคมอีสานวางไว้แต่สังคมบรรพบุรุษมา  ฮีตสิบสองมาจากคำ ๒ คำ คือ ฮีต กับ สิบสองฮีตมาจากคำว่า จารีต หมายถึง สิ่งที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาจนกลายเป็นประเพณีที่ดีงาม

 

ชาวอีสาน เรียกว่า จาฮีตหรือฮีต สิบสอง หมายถึงเดือนทั้ง ๑๒ เดือนในหนึ่งปี ฮีตสิบสองจึงหมายถึงจารีตประเพณีสิบสองรายการคือประเพณีประจำสิบสองเดือนนั่นเอง เป็นจารีตประเพณีที่จำทำให้สมาชิกในสังคมได้มีโอกาสร่วมชุมนุมกันทำบุญเป็นประจำทุกๆเดือนของรอบปี ผลที่ได้รับก็คือทุกคนจะได้มีเวลาเข้าวัดใกลัชิดกับหลักธรรมของธรรมทางศาสนายิ่งขึ้น ทำให้ประชาชนในย่านใกล้เคียงรู้จักมักคุ้น สามัคคีกันเป็นอย่างดีและมีผลงานทางอ้อมคือ เมื่อวางจากการงานอาชีพแล้วก็มีจารีตบังคับให้ทุกๆคนเสียสละทำงานร่วมกันเพื่อสังคมส่วนรวมไม่ให้คนอยู่ว่าง มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้เล็งเห็นความสำคัญของวัฒนธรรมดังกล่าว จึงได้มีนโยบายให้จัดพิธีการและโครงการต่างๆ เพื่อสอดคล้องกับประเพณีดังกล่าวของชาวอิสาน ซึ่งในเดือน ๑๑  เดือนสิบเอ็ด ทำบุญออกพรรษา หรือสังฆเจ้าออกวัสสปวารณาฯ มีการตามประทีปโคมไฟเรียกว่าทำบุญจุดประทีปใช้โคมแก้วโคมกระดาษ จุดสู่ท้องฟ้า ใช้เทียนน้ำมันใส่ใส้เพื่อใต้ประทีบบูชา กวนข้าวทิพย์ถวายแด่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า และตักบาตรเทโวโรหณะ นอกจากนั้นบางหมู่บ้านก็ทำรั้วลดเลี้ยวไปเรียกว่าคีรีวงกฎ และมีการทำปราสาทผึ้งถวายพระด้วย 

 

ในการนี้มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้จัดโครงการ “งานบุญเดือนสิบเอ็ดออกพรรษา มหาวิทยาลัยมหาสารคามเพื่อ เพื่อตอบสนองพันธกิจของมหาวิทยาลัยในด้านทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมสืบสานประเพณีบุญเดือนสิบเอ็ดของชาวอีสานตามฮีตสิบสอง คองสิบสี่ เพื่อให้ผู้บริหาร บุคลากร นิสิต นักเรียน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้ร่วมกันทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะ กวนข้าวทิพย์ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและร่วมกันอนุรักษ์การร้องสรภัญญะทำนองอีสาน  และ เพื่อให้มหาวิทยาลัยได้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมไหลเรือไฟกับชุมชนท่าขอนยางของจังหวัดมหาสารคาม  โดยได้มีจัด กิจกรรมกวนข้าวทิพย์ เป็นกิจกรรมที่สร้างความร่วมแรงร่วมใจกัน อีกทั้งยังเป็นการสืบทอดการทำข้าวทิพย์ต้นตำหรับอีสาน ที่ให้นิสิตนักเรียนในมหาวิทยาลัยได้เรียนรู้ร่วมกัน และจะจัดพิธีกวนข้าวทิพย์ ในวันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๘ ณ ลานชั้น ๑ อาคารบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม กิจกรรมไต้ประทีปหรือไต้น้ำมัน มีจัดสร้าง ฮ้านประทีปขึ้น เพื่อจำลองการทำตามประเพณีในช่วงเทศกาลออกพรรษา ซึ่งสร้างด้วยเสาสี่ต้น(จะเป็นเสาไม้ไผ่หรือไม้อะไรก็ได้)แต่ละเสาประดับด้วยต้นกล้วยต้นอ้อยระหว่างเสาสี่ต้นนั้นทำเป็นยกพื้นสูงประมาณหนึ่งเมตรครึ่งปูพื้นด้วยไม้ไผ่สานขัดแตะตาห่างๆ และแซมด้วยกาบกล้วย ตอนกลางคืนของวันขึ้น ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำ แรม ๑ ค่ำเดือน ๑๑ ชาวบ้านจะนำประทีป ธูป เทียน มาจุดบูชาพระรัตนตรัยร่วมกันที่ “ฮ้านประทีป” เรียกว่า ไต้หมากฮุ่งเฮือง โดยมีกำหนด ดังนี้

     (๑) จุดในคืนวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑ เรียกว่า “ไต้น้ำมันน้อย” (วันที่ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๕๘)
     (๒) จุดในคืนวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ เรียกว่า “ไต้น้ำมันใหญ่” (วันที่ ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๘)
     (๓) ในคืนวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ เรียกว่า “ไต้น้ำมันหางประทีป” (วันที่ ๒๘ ตุลาคม ๒๕๕๘) 

 

กิจกรรมเข้าร่วมงานไหลเรือไฟ กับชุมชนท่าขอนยาง ในทุก ๆ ปี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้เข้าร่วมงานไหลเรือไฟเป็นประจำ โดยส่งนิสิต บุคลากร เข้าร่วมขบวนแห่ และร่วมกันกับชุมชนท่าขอนยางสร้างเรือไฟ ในวันที่ ๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๘ ณ ชุมชนบ้านท่าขอนยาง กิจกรรมทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะ จัดขึ้นใน วันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ จะมีพิธีอัญเชิญพระพุทธรูปประดิษฐานในบุษบก ซึ่งตั้งอยู่บนล้อเลื่อนไปช้าๆ นำหน้าพระสงฆ์ พระภิกษุสามเณรถือบาตรเดินตามไปโดยลำดับ พุทธศาสนิกชนต่างก็นำอาหารมาเรียงรายกันอยู่เป็นแถว เพื่อให้ผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร นิสิต และนักเรียน ได้ร่วมกันทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะในโอกาสวันออกพรรษา น้อมนำถวายเป็นพุทธบูชา ธรรมบูชา และสังฆบูชา แสดงออกถึงการเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดี ทั้งนี้ได้มีนิสิตบุคลากร และประชาชนเข้าร่วมกิจกรรมตลอดระยะเวลาจัดโรงการเป็นอย่างดี ทั้งให้นิสิตได้เรียนรู้ถึงขนบธรรมเนียมประเพณีที่ได้ดำเนินการ ซึ่งทำให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้ถึงกิจกรรมต่างๆ และนำไปเผยแพร่ต่อได้เป็นอย่างดี