โครงการระบบการเลี้ยงโคเนื้อ วิถีชาวบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่เทคโนโลยีการผลิต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างยั่งยืน

โครงการระบบการเลี้ยงโคเนื้อ วิถีชาวบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น สู่เทคโนโลยีการผลิต เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตอย่างยั่งยืน


  • รหัสโครงการ : 6207003
  • ปีงบประมาณ : 2562 | ประเภททุน : โครงการหนึ่งคณะหนึ่งศิลปวัฒนธรรม
  • หัวหน้าโครงการ : วาสนา ศิริเสน
  • คณะ/หน่วยงาน : คณะสัตวแพทยศาสตร์
  • ภาควิชา/หลักสูตร : -
  • ช่วงเวลาดำเนินการ :
  • พื้นที่ดำเนินการ : -

จากวัตถุประสงค์ของโครงการที่ตั้งเอาไว้เพื่อสำรวจระบบการเลี้ยงโคเนื้อ วิถีชาวบ้าน ภูมิปัญญาท้องถิ่น (จากการตอบแบบสอบถาม) ซึ่งเป็นการสำรวจข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับการเลี้ยงโคเนื้อ ทำให้ทราบว่าชุมชนยังมีการเลี้ยงโคเนื้อแบบภูมิปัญญา หรือวิถีแบบดั้งเดิม คือตอนเช้าปล่อยออกจากคอก โดยเฉพาะในช่วงฤดูกาลที่ไม่มีการเพาะปลูก ให้โคไปหากินเองตามทุ่งหญ้าธรรมชาติ หรือไร่นาที่รกร้างว่างเปล่า พอตอนเย็นก็ไล่ต้อนเข้าคอก โดยที่ไม่มีการเสริมอาหารข้นให้โคเลย เต็มที่อาจจะมีการเสริมหญ้าเพิ่มหรือให้รำเพิ่มเข้ามา แต่หลักๆ จะมีการให้ฟางเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้นจึงเห็นว่าชุมชนยังมีการเลี้ยงการจัดการอาหารที่ไม่ถูกต้องเหมาะสม ซึ่งเป็นจุดอ่อนของการเลี้ยงโคเนื้อของเกษตรกรโดยส่วนใหญ่ทำให้ต้องใช้เวลาในการเลี้ยงนาน ผลตอบแทนก็จะยาวนานตามมาด้วย และสุดท้ายส่งผลให้ประสิทธิภาพการเลี้ยงลดลง ดังนั้นจึงนำข้อมูลเหล่านี้ไปพัฒนา ต่อยอดโดยอาศัยศาสตร์ทางวิชาการและเทคโนโลยีเข้ามาใช้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตโคเนื้อของชุมชนศรีสุขต่อไป

  นอกจากนี้วัตถุประสงค์ของโครงการที่ตั้งเอาไว้เพื่อระบบการเลี้ยงโคเนื้อแบบดั้งเดิม (วิถีชาวบ้าน ภูมิ

ปัญญาท้องถิ่น) ซึ่งวิเคราะห์จากแบบสอบถามมาพัฒนาต่อยอด และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตต่อไป ทั้งนี้จากผลการวิเคราะห์แบบสอบถามทำให้ทราบจุดแข็งคือชุมชนมีอาหารสัตว์ท้องถิ่นที่สามารถนำมาใช้เป็นอาหารสัตว์ได้ และจากจุดอ่อนคือชุมชนไม่ได้มีการจัดการให้อาหารที่ถูกต้องเหมาะสมตามความต้องการของสัตว์ ดังนั้นจึงมีการใช้องค์ความรู้ทางวิชาการและเทคโนโลยีการผลิต โดยการนำเทคโนโลยีการผลิตอาหารผสมครบส่วนแบบหมัก เป็นผลิตภัณฑ์อาหารที่ผลิตขึ้นโดยความร่วมมือของชุมชนและใช้วัตถุดิบที่มีอยู่ในท้องถิ่นหรือจัดหาซื้อได้ง่ายสำหรับเกษตรกร เพื่อให้เกิดความสะดวกและชุมชนสามารถผลิตใช้ได้เองหลังจากที่โครงการเสร็จสิ้นไปแล้ว ทำให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์อาหารโคเนื้อสำเร็จรูป สามารถให้โคกินได้เลยโดยตรง ซึ่งไม่จำเป็นต้องให้อาหารหยาบ หรือเสริมด้วยอาหารข้นเพิ่มแต่อย่างใด โดยกิจกรรมที่ดำเนินการเพื่อตอบวัตถุประสงค์ด้านการนำเอาภูมิปัญญาหรือวิถีการเลี้ยงโคเนื้อในชุมชน มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับองค์ความรู้ทางศาสตร์วิชาการและเทคโนโลยีจากคณาจารย์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ ที่มีการถ่ายทอดให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อในชุมชน รวมทั้งให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการผลิตอาหารสำเร็จรูป และทดสอบการใช้อาหารเลี้ยงโคเนื้อของตนเอง เพื่อดูผลตอบสนองด้านการกินได้ และการเพิ่มน้ำหนักตัว โดยมีการคัดเลือกครอบครัวต้นแบบที่มีการเลี้ยงโคเนื้อเป็นอาชีพเสริมประจำอยู่แล้ว และมีความพร้อมในเรื่องของโรงเรือน คอกสำหรับโค และมีความสามารถในการจัดหาอาหารท้องถิ่นของตนเองได้ในบางส่วน เพื่อนำมาสมทบกับอาหารที่โครงการได้มีการสนับสนุนให้ด้วยบางส่วนเช่นเดียวกัน ครอบครัวต้นแบบมีการบันทึกการกินอาหารของโคเนื้อต่อตัวต่อวัน และวัดรอบอกเพื่อดูการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักตัวทุก 2 สัปดาห์ของการเลี้ยง เมื่อเสร็จสิ้นโครงการจะได้ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูป (อาหารผสมครบส่วนแบบหมัก) ที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงโคเนื้อในชุมชนศรีสุข รวมทั้งได้ข้อมูลที่เป็นหลักฐานทางวิชาการในการใช้อาหารผสมสูตรรวมแบบหมักให้โคเนื้อแล้วก่อให้เกิดผลตอบสนองที่ดี ไว้เป็นข้อมูลทางวิชาการอ้างอิงที่สำคัญ และใช้เป็นประโยชน์ต่อชุมชนชนต่อไป ดังนั้นจากภูมิปัญญา วิถีชุมชนในการเลี้ยง สามารถนำมาสร้างหรือพัฒนาให้เป็นการเลี้ยงโคเนื้อแบบกึ่งประณีต และประณีตต่อไปในอนาคต จากการนำศาสตร์ทางวิชาการ และเทคโนโลยีการผลิตอาหารสำเร็จรูปที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น ก่อให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเลี้ยงโคเนื้อที่เหมาะสมในท้องถิ่นของตนเอง และสามารถนำเทคโนโลยีเหล่านี้ไปปรับใช้และพัฒนาใช้ในชุมชนของตน เพื่อให้การเลี้ยงโคเนื้อมีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากที่สุด