โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรยั่งยืน บ้านสองห้องเหนือ ต.หนองแสง อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคา<br>(Development Project on Hand Textile Products : Case Study at The Sustainable Agriculture communities, Ban Song Hong Nea, Nong Saeng District, Wapi Pathum, Mahasarakham Province)

โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอพื้นเมือง กรณีศึกษา วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรยั่งยืน บ้านสองห้องเหนือ ต.หนองแสง อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคา
(Development Project on Hand Textile Products : Case Study at The Sustainable Agriculture communities, Ban Song Hong Nea, Nong Saeng District, Wapi Pathum, Mahasarakham Province)


ไทย :

งานศิลปหัตถกรรม คืองานที่ถ่ายทอดจากภูมิปัญญาในอดีต บอกเล่าเรื่องราวของวิถีชีวิตคนในท้องถิ่นผ่านผลงานผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้น

จากกระบวนการวิธีคิดแบบสังคมชนบทในครัวเรือน จังหวัดมหาสารคามเป็นอีกจังหวัดที่มีความหลากหลายในประเภทงานหัตถกรรมในท้องถิ่น

เช่น การทอผ้าไหม ผ้าฝ้าย ผลิตภัณฑ์จะทำหน้าที่ส่งเสริมเอกลักษณ์และนำภูมิปัญญามาต่อยอดเป็นสินค้าของฝาก ของที่ระลึกและนำไปสู่

ผลิตภัณฑ์สินค้าเชิงสร้างสรรค์ โดยเลือกจากประเภทงานหัตถกรรมที่ชุมชนมีความพร้อม ความต้องการ และมีศักยภาพการพัฒนา

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรยั่งยืน บ้านสองห้องเหนือ ต.หนองแสง อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม เป็นชุมชนที่มีศักยภาพด้านตัดเย็บ

แปรรูปผลิตภัณฑ์สิ่งทอ โดยชุมชนมีความต้องการที่จะพัฒนาด้านสิ่งทอตั้งแต่การย้อมเส้นใยจากสีธรรมชาติ การทอผ้าที่สร้างลวดลายใหม่ๆ

ให้เกิดเอกลักษณ์ การตัดเย็บแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ เช่น เครื่องแต่งกาย เสื้อผ้าจากผ้าพื้นเมืองย้อมสีธรรมชาติ กระเป๋าจากผ้าพื้นเมือง ชุดรอง

จาน รองแก้วผ้าพื้นเมือง ของใช้ของตกแต่งบ้าน ตุ๊กตาอีสาน ฯลฯ ซึ่งยังขาดรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจ มีความเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน

โดยได้ดำเนินการลงพื้นที่ วิเคราะห์ขอ้ มูลสภาพแวดลอ้ ม ศักยภาพชุมชน ความตอ้ งการของตลาดและการหาชอ่ งทางของกลุม่ ตลาดใหม ่ ออกแบบ

ให้รูปแบบผลิตภัณฑ์ที่มีความร่วมสมัย จากข้อมูลโดยใช้เครื่องมือด้วยแบบสอบถามกลุ่มเป้าหมาย สำรวจความพึงพอใจ รวบรวมวิเคราะห์

และจัดอบรมเชิงปฏิบัติการ เพื่อสรุปหาแนวทางในการพัฒนาออกแบบเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีกระบวนการคิด การหาวัตถุดิบจากธรรมชาติ

ในท้องถิ่น ออกแบบลวดลายผ้าโดยชุมชนเป็นผู้เลือก ทอผ้าจากการรื้อฟื้นภูมิปัญญาของคนในชุมชน

ผลการวิจัย ชุมชนจัดตั้งกลุ่มเพื่อรื้อฟื้นการทอผ้า ย้อมผ้าสีธรรมชาติขึ้น เพื่อผลิตผ้าผืนเองมาใช้ในการแปรรูปตัดเย็บที่มีรูปแบบมา

จากความเรียบงา่ ย ของวิถีชีวิต สวมใสส่ บาย ยังสามารถผลิตและขายผา้ ผืน โดยลวดลายมีความหลากหลายมากขึ้นมีคูสี่และลวดลายที่ไมซ่ ้ำกับ

กลุม่ ชุมชนอื่น นำมาตอ่ ยอดแปรรูปเปน็ ผลิตภัณฑต์ า่ งๆ ตอบสนองกลุม่ เปา้ หมายและการใชง้ าน จนสามารถขายไดจ้ ริง ซึ่งชุมชนเปน็ ผูมี้สว่ นรว่ ม

โดยตรงทุกขั้นตอน โดยโครงการนี้ได้ใช้หลักแนวคิดเรื่องความเรียบง่ายในการดำรงชีวิต รักษาสิ่งแวดล้อม และรื้อฟื้นส่งเสริมการถ่ายทอด

ภูมิปัญญาด้านการย้อมสีธรรมชาติและการทอผ้าจากรุ่นสู่รุ่น ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้เพื่อให้เกิดความยั่งยืนต่อไป

คำสำคัญ: ผลิตภัณฑ์, สิ่งทอพื้นเมือง, ย้อมสีธรรมชาติ

English :

Arts and Crafts is reflective work from the wisdom of the past telling the story of life for local people through

the process of how the product is made up of a series of rural households such as silk and cotton. The product serves

to promote and bring unique wisdom capped as souvenirs and lead to creative products by choosing the type of crafting

a community with needs and potential development.

Ban Song Hong Neu Community Enterprise for Sustainable Agriculture, Nong Saeng District, Wapi Pathum district

Mahasarakham Province is a community of potential side sewing processing textile products in the need of community 

to develop a textile dye from natural fibers weaving pattern to create a new identity and sewing process such as costume

cloth from local fabrics, natural dyes, bags of cotton, collection plate cloth coasters, house decorative east doll etc all

of which lack the form of attractive products.

There is a unique sense of community at study area, data analyzes, the potential environmental community

which need to find ways to market and new market segments. The products are designed in a contemporary style.

The approach is designed to develop new products with the thought process. Finding local natural ingredients of fabric

design is chosen by the community. Weaving revives the wisdom of the community and sets the sewing fabric processing

and a more diverse product prototypes which is capped until it can be sold.

This community is directly involved in all stages. The project has used the concept of environmental protection

reviving and promoting the transfer of knowledge on natural dyeing and weaving from generation to generation in order

to achieve its sustainability.

Keywords: wisdom, textile products, natural dyes.