การศึกษารูปแบบเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต เพื่อการอนุรักษ์พิธีกรรมท้องถิ่น<br>The Study forms Kieo Phra Jeen of Phuket Province to Conservation local Rituals

การศึกษารูปแบบเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต เพื่อการอนุรักษ์พิธีกรรมท้องถิ่น
The Study forms Kieo Phra Jeen of Phuket Province to Conservation local Rituals


ไทย :

บทคัดย่อ

           การวิจัยเรื่อง การศึกษารูปแบบเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต เพื่อการอนุรักษ์พิธีกรรมท้องถิ่น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์ 2 ประการ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต 2) เพื่อการศึกษาลักษณะ รูปทรง สีสัน ของเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต ขอบเขตของพื้นที่วิจัยคือ อ๊ามจำนวน 9 แห่งในอำเภอกะทู้ อำเภอถลาง อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต โดยใช้เป็นกรณีศึกษาแบบเจาะจง ซึ่งอ๊ามทั้ง 9 แห่งนี้มีชื่อเสียงและมีรูปแบบเกี้ยวพระจีนที่หลากหลาย การศึกษาข้อมูลการวิจัยแบ่งเป็น 2 ขั้นตอนตามวัตถุประสงค์ วิธีดำเนินการวิจัยประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การสังเกต การสัมภาษณ์และการสนทนากลุ่มย่อยจำนวน 4 ครั้ง โดยผู้ทรงคุณวุฒิ ประกอบด้วย ครูภูมิปัญญาแห่งชาติ ครูภูมิปัญญาท้องถิ่น กรรมการอ๊ามจังหวัดภูเก็ต กรรมการบริหารสภาวัฒนธรรมจังหวัดภูเก็ต และอาจารย์สาขาวิชาศิลปะการจัดการแสดง เพื่อให้ความเห็นเกี่ยวกับการศึกษารูปแบบเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต เพื่อการอนุรักษ์พิธีกรรมท้องถิ่น พร้อมทั้งนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการบรรยายอย่างละเอียด

          ผลการวิจัยพบว่า 1) พิธีกรรมการถือศีลกินผักจังหวัดภูเก็ต มีจุดเริ่มต้นจากอำเภอกะทู้จังหวัดภูเก็ต สาเหตุเกิดจากโรคระบาดบริเวณเมืองทุ่งคาและพิธีกรรมดังกล่าวได้รับความศรัทธา พร้อมทั้งแพร่กระจายไปยังพื้นที่ใกล้เคียง และได้รับการสืบทอดจนมีชื่อเสียงระดับโลก ปัจจุบันจังหวัดภูเก็ตจัดกิจกรรมปีละ 1 ครั้ง ระยะเวลาจำนวน 9 วัน 9 คืน เนื่องจากเป็นการปฏิบัติสืบต่อกันมาระหว่างรุ่นสู่รุ่น  อีกทั้งพิธีกรรมถือศีลกินผักมีความละเอียดซับซ้อนรวมทั้งผู้ประกอบพิธีวิวาห์มีอายุมากและไม่มีการถ่ายทอดความรู้ด้านการประกอบพิธีกรรมและองค์ประกอบในพิธีกรรม เช่น เกี้ยวพระจีน ฯลฯ อย่างเป็นระบบ ซึ่งในอนาคตขั้นตอนการปฏิบัติอาจผิดแปลกจากเดิมได้และสิ่งสำคัญการปฏิบัติตนของวัยรุ่นมุ่งเข้าร่วมพิธีกรรมตามกระแสนิยมแห่งช่วงระยะเวลานั้น รวมทั้งการปฏิบัติตนไม่เหมาะสม 2) รูปแบบเกี้ยวพระจีนมีความหลากหลายทั้งด้านลักษณะ รูปทรง สีสัน ซึ่งสามารถสื่อความหมายเชิงบวกด้านต่างๆ ผู้วิจัยจึงมีแนวความคิดด้านการอนุรักษ์รูปแบบเกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ต เพื่อส่งผลต่อการอนุรักษ์พิธีกรรมท้องถิ่น ผลจากการประชุมกลุ่มย่อย พบว่า กลุ่มผู้รู้และผู้ปฏิบัติ มีแนวคิดร่วมกันโดยสรุปด้านการศึกษาและอนุรักษ์เกี้ยวพระจีนจังหวัดภูเก็ตนั้น มีความหลากหลายด้วยองค์ประกอบศิลป์ด้านต่างๆ ที่สำคัญคือ ด้านลวดลายการแกะสลักไม้มงคล สีสันมงคลสื่อความหมายเชิงบวก เหล่านี้สามารถบูรณาการด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม  แต่ทั้งนี้เมื่อหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม มีการวางแผนและดำเนินการอย่างจริงจัง สามารถสร้างเครือข่ายของกลุ่มชนที่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับพิธีกรรมด้านต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศซึ่งเป็นการสร้างสัมพันธภาพเชิงบวกระหว่างภูมิภาคต่างๆ ของโลก อีกทั้งด้านการผลิตสินค้าโดยหน่วยงานด้านเศรษฐกิจท้องถิ่นสามารถส่งเสริมและสนับสนุนด้านการสร้างเศรษฐกิจระดับจุลภาคซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่นและส่งผลต่อการกระตุ้นเศรษฐกิจระดับมหภาคอย่างยั่งยืนได้

English :

Abstract

           The Study forms Kieo Phra Jeen of Phuket Province to Conservation local Rituals research employed qualitative methods. This research aimed to 1) study history Kieo Phra Jeen of Phuket Province 2) study forms, colors Kieo Phra Jeen of Phuket Province The areas of this research were Kathu district, Thalang district, Meuang district of Phuket Province. The methodology of this research included two stages. The key methods for data collection were the study of documents, observation, interviews, and four focus groups with stakeholders;  Phuket Culture board committees, Administrative Organization, and Performance Arts Program teachers. Data analysis was presented descriptively.

           The research findings showed 1) the history; The Vegetarian Ceremony started at Kathu district because Disease outbreaks there areas and The Local Rituals the Faith Diffusion the famous to World class. Its which is held just once a year because it is very detailed. The casual informants are elderly and there is no systematic knowledge management and transfer of experience about the ceremonies (Kieo Phra Jeen), thus it might be lost in the future. However, the application 2) The forms colors Kieo Phra Jeen of  Phuket Province was many and varied can Convey Positive Aspects.

          It was found that stakeholders who include the key informants and casual informants have cooperative ideas to the Study and Conservation forms Kieo Phra Jeen to enhance relationship with China which is a great powerful country and is ranked as number one source of tourist in Phuket. These result macro and micro economics development